سایت روستای روشنابدر طالقان

روشنابدر Roshnabdar (روشن + آب + در):

روشن به معنی درخشان و تابناک ، درمقابل خاموش است . روشنا= آفتاب کمتر تواند دید ( ذخیره خوارزمشاهی). باشد که مردم پیوسته اندر روشنا و صحرا باشدو زمستان که برف آید نظر او پیوسته بر برف باشد. (فرهنگ دهخدا).در به معنی باب، سرا ، راهرو می باشد و بعبارتی سرای که آب روشن وگوارا دارد.

نقشه ماهواره ای روستای روشنابدر طالقان

شهراسر Shahr Asar(شهر + آسر) :

شهر علاوه بر معنای آبادی بزرگ، آشکارا کردن معنی میدهد. آسر به ضم بمعنی کشتزار ، مزرعه وغله زار است ودر قدیم، بنا به سهولت تلفظ آن بعد ها سر به فتح تغییر پیدا کرد

روستای خوش منظره حسنجون و سید آباد      

کلانک {Kolanak} (کلان + ک):
«کلان» و «کلون» بمعنای ابزاری در قفل درهای سنتی ایران در زبان فارسی بکار می رود، اما به نظر نمی رسد ارتباطی میان این مفهوم و نام روستای مورد نظر ما باشد. در لهجه ی طالقانی، آوای «اَ» در آغاز بسیاری از واژگان به «اُ» تبدیل شده است. برای مثال «berar» (برادر) در لهجه ی مازندرانی، بصورت «borar»، و «men» (من) بصورت «mon» تلفظ می شود. «کُلان» را هم اگر به فتح کاف بخوانیم، همان «کلان» در زبان فارسی می شود که واژگان «کلان شهر» (شهر بزرگ)، «کلانتر» (بزرگ تر) و... از آن گرفته شده است. کلانک را می توان «روستای بزرگ» نامید.

گیلینک {Gilinak} (گیلان + ک):

این روستا، در اصل، گیلَینَک (گیلان با لهجه ی شمالی) بوده و بعدها فتحه ی «لام» افتاده است. در اینجا از نظر ساخت شناسی واژگانی ما با سه تکواژ و دو ترکیب مواجه هستیم: یکی ترکیب «گیل» و «-ان» و دیگری ترکیب «گیلان» و «-ک». پیش از این نیز با نام «آردکان» که آنهم واژه ای دو ترکیبی است آشنا شده ایم.

اوانک {Avanak} (اوان + ک):

 «اوان» به کسر الف در زبان فارسی، کوته شده ی «ایوان» است و به معنای «کوشک» و «کاخ» هم بکار می رود. همچنین روستایی بنام «اوان» در منطقه ی رودبار نیز وجود دارد که شاید ارتباطی میان آن و روستای اوانک در طالقان وجود داشته باشد.

شهرک Shahrak(شهر + ک):
این منطقه مرکز طالقان است و چند سالی است که از نظر تقسیم بندی کشوری «شهر» اعلام شده است.

نویزک Novizak(نویز + ک):
نویزک در میان طالقان، احتمالا با روستای «نویز» در بالاطالقان ارتباط داشته و شاید مردمان نویز، به سوی جنوب کوچ کرده و نویزک را ساخته باشند.

روستاهایی با پسوند «-ه»
پسوند «-ه» در زبان فارسی، می تواند بعنوان نشانه ی اسم مکان بکار رود.

وشته {Voshteh} (وشت + ه):اینجا نیز همانند قاعده ی آواییِ یادشده در توضیح «کلانک»، واژه ی «وَشت» بمعنای خوب و نیکو در لهجه ی طالقانی به «وُشت» تبدیل شده است. مولوی می گوید:
گفت ریشت شد سفید از حال گشت خوی زشت تو نگردیدست وشت

پرگه Pargeh(پرگ + ه):مصدر «پراکندن» در زبان پهلوی بصورت «پرگندن» بکار می رفته است و «پَرگ» ریشه ی «پراکندن» است. «پرگه» احتمالا به جدا شدن کوچ کنندگان طالقانی از اقوام شمالی اشاره دارد. ما این معنا را در واژه ی «پراچان» نیز مشاهده کردیم.

خچیره Khochireh(خچیر + ه):خچیر در لهجه ی طالقانی بمعنای «زیبا» است و برای مثال، طالقانی ها، دختر زیبا را «خچیره دَتَر» می نامند. معرب همین واژه در ادبیات فارسی بصورت «خجیر» بکار رفته است. چنانکه فردوسی می گوید:
به شاه جوان گفت زرتشت پیر که در کیش ما این نباشد خجیر

روستاهایی با پسوند «ج»
در فارسی، جایی ندیده ام که برای مکان، پسوند «ج» بکار برند. شاید «ج» کوتاه شده ی «جا» و شاید دگرگون شده ی «ک» باشد.

کولج {Koolaj} (کول + ج):
کول در لهجه ی گیلکی به معنای «تپه» و «جای مرتفع» است. این معنا با ویژگی های طبیعی کولج و بسیاری دیگر از روستاهای طالقان همخوانی دارد.

بزج {Bozaj}(بز + ج):
بز (Baz)، بر وزن گز، در فارسی به معنای پشته ی بلند و بلندی بکار می رود. شکل باستانی آن پژ بوده است. بزج را می توان مترادف کولج دانست. Baz بواسطه قانون تبدیل a به o در لهجه طالقانی (که نمونه های فراوان آنرا در همین مقاله می خوانید) به Boz تبدیل شده است.

 
روستاهایی با پسوند «د»:
نام برخی روستاها، در اصل، بدون دال در آخر بوده و این «د» اضافی بعدها بدان افزوده شده است. چنانکه ما امروز هم بسیاری را می بینیم که «رودهن» و «بومهن» را «رودهند» و «بومهند» می نامند. این «دال» نه بخاطر اشتباه شدن با نام «هندوستان»، بلکه بخاطر ساده تر شدن بیان این جمله ی محاوره ای است که : «آیا اینجا رودهنه»؟ با افزودن «دال» به آخر نام، بیان این جمله آسانتر خواهد شد.

گیلیرد {Gilyard} (گیل + یار + د):
این روستا در اصل گیلیار، بمعنای «یار گیل» بوده و بعدها «د» به آخر آن اضافه شده است.

            
دنبلید {Donbelid}(دنبالی + د)

به نظر می رسد طالقانیان اولیه که از شمال شرق و شمالغرب وارد منطقه شده اند، دنبلید را انتهای شمالی در مرکز طالقان دانسته و آنرا دنبلی (یعنی انتها یا دنباله) نام نهاده اند. گفتنی است قدیمی های دنبلید، این روستا را دنبلی (بدون د) می نامند. چون در این مقاله به نام هایی مانند «گردوینی» و «دیو لن کمر» اشاره شده و این نام ها در حوزه ی روستای دنبلید است، بد نیست در اینجا به معنای آنها نیز اشاره ای کنیم:

دیولَن کَمَر {Divelankamar} (دیو + لَنگ + کمر):
این نام، در اصل به سنگی بسیار بزرگ و تخت در مسیر روستای دنبلید گفته می شد. موقعیت سنگ یادشده، به گونه ای بود که گویا از بالای کوه به زیر افتاده است. این سنگ چندین سال پیش برای بهینه سازی راه، منفجر شد و دیگر وجود خارجی ندارد، اما حتی من کاملا آنرا به یاد دارم. طالقانی ها به تخت سنگ بزرگ «کمر» می گویند و دیو لنگ کمر را می توان صخره ی «پای دیو» نامید.

گُردِ وینی {Gordevini}:
با توجه به همجواری این منطقه با سنگی که «پای دیو» نامیده می شد، از واژه ی «گرد» (پهلوان) در این نام می توان برای بررسی معنایی آن استفاده کرد. حتی با توجه به خاک رس بسیار سبک، سرخ، و سیال در آن بخش، می توان انگاشت که «گرد» (Gard, Gord) به واسطه ی قانون تبدیل «» به «o» در لهجه ی طالقانی در سازه ی این واژه نقش داشته باشد. اما دیدگاه سومی هم وجود دارد که نگارنده ی این مقاله از پدر خود شنیده و به حقیقت نزدیکتر می نماید: «گرده وینی» را «بینیِ گرد» (دماغ مدور) ترجمه کنید. در اینجا نیز با قانون تبدیل «» به «o» سر و کار داریم. در قدیم، راه مالروی دنبلید در این منطقه، پیچی مدور داشته که شبیه به بینی بوده است. با توجه به نامگذاری های مشابه در روستای دنبلید، برای مثال «Gou Pishani» (پیشانی گاو)، «دیو لنگ کمر» (پای دیو)، و...، این دیدگاه درست به نظر می رسد.

روستاهایی با اجزای مستقل:
تعداد اندکی از روستاها پسوند خاصی را به همراه ندارند و نام شان ترکیبی از 2 واژه یا 2 تکواژ است. در زیر به تعدادی از این نام ها اشاره می کنیم:

پرده سر {Pordesar} (پرد + سر):چنانکه در همین مقاله اشاره شد، «پرد» (Pard) شکل نخستین واژه ی «پل» بوده است. در زبان پهلوی پرد به «puhr» و سپس «puhl» تبدیل شد. قانون تبدیل a به o در اینجا نیز صدق می کند. هنوز هم در لهجه طالقانی به توفال سقف، یعنی چوب های هم اندازه ای که مثل پل روی تیر می اندازند و با کاه گل می پوشانند «پردو» گفته می شود. «پرده سر» را می توان روستای «سرِپل» دانست که با ویژگی جغرافیایی آن (مجاورت با شاهرود، بزرگترین رود طالقان) نیز هماهنگی دارد.

کرکبود{kar kabood}: .

  نام دو اسب که «کهر»  و «کبود» صدایشان می کردند گرفته شده است.

گراب {Garab} (گر + آب):

«گر» (Gar) در زبان پهلوی بمعنای کوه بکار رفته است و آن شکل دگرگون شده ی واژه ی اوستایی «گری» یا «آگیری» است. پس گراب = آبِ کوه.

«کش» و «کش رود» {Kash} and {Kash-e Rood}:
دو روستای مجاور یکدیگر. کش در زبان پهلوی مترادف با واژه های پهلو، کنار، و کرانه، بکار می رفته است. در ادبیات فارسی «کش» به معنای خوش نیز بکار رفته، اما معنی یادشده در مورد این دو روستا صدق نمی کند. پس «کش رود» یعنی روستای کنار رودخانه. گفتنی است که این روستا دقیقا کنار رودخانه ای به همین نام قرار دارد. بدیهی است که نام رودخانه از نام روستای مجاور آن برگرفته شده است.

«ورکش» {Varkash}:
«ور» در لهجه طالقانی بجای کنار بکار می رود. چنانکه بجای «کنار من» می گویند «مینی ور». کش را هم می توان مترادف «ور» دانست (چنانکه در مورد روستای کش توضیح داده شد) و هم می توان شکل کوتاه شده ی فعل «کشیده» انگاشت؛ یعنی «ورکشیده». به هر روی، این روستا بوسیله جاده ای از شهرک طالقان (مرکز طالقان) جدا شده و به تنهایی در جنوب این شهرک قرار دارد.

پیله بهمن {Pileh Bahman}

:پیله در لهجه طالقانی یعنی بزرگ. این واژه از زبان پهلوی بیادگار مانده است. طالقانی ها به مرد بزرگ می گویند «پیله مرد» و به آبشار بلند می گویند «پیلا چرنا». بهمن یکی از شش جاوید مقدس (امشاسپنتا) و یکی از آموزه های محوری زرتشت و مظهر «پندار نیک» بوده است.

زیدشت {Zidasht}:
برخی گفته اند زیدشت پیشتر «زردشت» Zardasht بوده است. به جز این، روستای یاد شده را می توان «زیر + دشت» نیز دانست. این معنا با موقعیت مکانی روستای یادشده سازگاری دارد و روستا دقیقا زیر دشت واقع شده است. بعلاوه اگر زیدشت را «زی + دشت» بدانیم، با توجه به «زی» که بمعنای «بسوی» در فارسی بکار رفته است، می توان روستا را بسوی دشت نیز دانست. چنانکه اگر از شمال ایران به سمت روستا حرکت کنیم، در حقیقت بسوی دشت های بعد از روستا نیز حرکت کرده است.

 روستا هایی با پسوند  وند:

میناوند: (مینا + وند) .

مینا بمعنی  آینه و شیشه است و وند مصداق مکان می باشد.

خودکاوند:( خود + کاو+ وند).

مردمانی آن در خود کاوش می کنند تا وجودی خود را بشناسند واز طریق خودشناسی به خدا شناسی نائل گردندو با شناخت وجودی خود به کشف حقایق الهی نزدیک می شوند.و وند مصداق مکان می باشد.

روستا هایی با پیشوند تکیه :

تکیه آرموت : { Tekieh Armout}( تکیه +آر+ موت ).

تکیه بمعنی پشت خود رابه چیزی نهادن؛محل وسیع برای روضه خوانی وعزاداری (فرهنگ معين). آر به معنی عار و ننگ می باشد . و موت یک کلمه عربی وبمعنی مردن است که به عبارتی :مردمانی که از مردن هراسی ندارند اطلاق می شود.

تکیه جوستان :{ Tekieh Joestan} (تکیه + جو +ستان).

تکیه بمعنی پشت خود رابه چیزی نهادن؛محل وسیع برای روضه خوانی وعزاداری (فرهنگ معين). جو علاوه بر غلات چارپایان معنی دیگری دارد . مجرای آبی که از آن آب را ، جهت مشروب کردن زمین عبور می دهند. با توجه موقعیت جغرافیایی روستا معنی اخیر به آن نزدیکتر است.

تکیه ناوه : { Tekieh Naveh } ( تکیه + ناوه )

تكيه بمعني محل تعز يه و عزاداري و ناوه بمعني شكاف بين خرماو گندم و يا بعبارتي دره سرسبز معني ميدهد . تکیه بمعنی پشت خود رابه چیزی نهادن؛محل وسیع برای روضه خوانی وعزاداری (فرهنگ معين). ناوه-ا(وٌ)ظرف چوبی حمل گل(فرهنگ عمید) .
ناوه= تشت چوبین(برهان قاطع). میان دانه گندم و هسته خرما(ناظم الطبا).شكاف و دره سرسبز(غياث اللغات)/بدن مكتسبي را گويندكه قالب روح باشد(مويد)و(فرهنگ دهخدا). 
  

میر Mir(امیر): 

 میر مخفف امیر و پادشاه و بعبارتی سرای بزرگان و مهتران .

میراش Mirash (میر +آش):

آنکه بانگ آش می زند و مردم را به آش خوردن می طلبد . و معنی خوانسالار است ،خوان= سفره است . شاید میر اش ابتدا میرآش بوده و محلی است جهت گسترانیدن سفره و مهمان نوازی های گسترده.

بخش بالا طالقان به مرکزيت روستاي جوستان داراي روستاهاي گوران، آسکان، جوستان، ديزان، محسن آباد، مهران، ناريان، امامزاده محمدحنفيه، عباسک، اوصار - ابصار، اورازان، پراچان، خچيره، خيکان، دهدر، گته ده، گراب، کرود، نساعليا، نويزعليا، آئين کلايه، تکيه جوستان، حصيران، خودکاوند، دراپي، سفج خاني، کرکبود، کويين عليا، کيامحله، گليرد، منگلان، هشان، مرجان
بخش مرکزي شهرستان طالقان به مرکزيت شهر طالقان داراي روستاهاي شهرک، حسنجون، زيدشت، آردکان،وشته، گلينک، پس قلعه، جارودشت، بزج، گزن، جزن، گزينان، جزينان، خسبان، سيد آباد، کولج، ميناوند، ورکش، هرنج، آرتون، اوانک، باريکان، پرده سر، سگرانچال، سگران، ميراش، نويزک
بخش پايين طالقان داراي روستاهاي آرموت، پرگه، دنبليد، سنگ بن، سوهان، عالي سر، فشندک، کش، لات مجنون، اسفاران، اميرنان، انگه، اوچان، اهوارک، تکيه ارموت، تکيه ناوه، خوران، خورانک، روشنابدر، شهراسر، کجيران، کلارود، کلانک، کشرود، لهران، موچان، مير، نسا سفلي
روستاهاي منتسب به پايين طالقان: سيف بنه، شريف کلايه، صالح آباد، صمغ آباد، عالي ده، قاضي کلايه، نوده، کن، ابراهيم آباد

برای اینکه اگر دلتون تنگ شد نگاه کنید و دل به دیار پیوند زنید

این بود عکسایی از طالقان.

آن حضرت از نوادگان حضرت ابوالفضل العباس (ع) است.بقعه ایشان در محوطه ای در منطقه سرسبز و مشجر و البته کوهستانی در روستای تکیه ناوه طالقان در فاصله 5 ۹کیلومتری شهرستان کرج واقع شده است . قدمت بقعه به عصر صفویه باز می گردد .این بقعه دارای ضریحی چوبی مربوط به 200 سال قبل بوده که یک ضریح فلزی نیز به آن ضمیه شده است .بنای امامزاده دارای گنبدی مخروطی شکل است و اخیرا مورد مرمت قرار گرفته است.پوشش داخلی گنبد سفید کاری و ازاره آن از سنگ است .در این بقعه زائر سرایی جهت رفاه زائرین احداث شده است.

امام زاده هارون (ع) :
امامزاده هارون بن موسی جعفر (ع)ششمین فرزند امام هفتم (ع) است .در شرح حال ایشان آمده که در سال 160 هجری در مدینه متولد شده و در سال 211 هجری دار فانی را وداع گفته و در روستای جوستان طالقان مدفون گردیده است .بقعه در محوطه ای حدود 1000 متر که پیرامون آن را درختان کهنسال بلند فرا گرفته واقع شده است .این بقعه دارای امکانات رفاهی و کتابخانه ای مجهز و زائر سراست.و هم اکنون در حال مرمت و باز سازی است.

امام زاده ابراهیم (ع) :

وی از نوادگان امام موسی کاظم (ع) است .این امامزاده در مرکز روستای کشرود طالقان در منطقه ای کوهستانی با درختان انبوه و کهنسال واقع شده است .بنای آن منفرد وفاقد الحاقات است . این بنا فاقد گلدسته است ولی دارای گنبدی مخروطی مطابق با وضعیت معماری منطقه است که مورد مرمت وباز سازی نیز قرار گرفته است .همچین گورستانی پیرامون امامزاده وجود دارد .این امامزاده دارای امکانات اولیه رفاهی و آب و برق نیز هست.قرمت این بنای تاریخی به قرن هفتم یا هشتم هجری باز می گردد.

امام زاده ابراهیم (ع):

این بنا در 1500 متری جنوب روستای اوچان و در منطقه کوهستانی طالقان با درختان کهنسال و سر به فلک کشیده واقع شده است .بقعه فاقد گلدسته است ولی دارای گنبد رک (مخروطی)و ضریحی چوبی است .گورستان عمومی در بخشی از محوطه امامزاده قرار دارد .و فاقد الحاقات جانبی است .این بقعه دارای تسهیلات رفاهی اولیه و آب و برق است .قدمت این بقعه به قرن هفتم یا هشتم هجری باز می گردد.

امام زاده پیر جمشید (ع) :
این بنا در روستای مهران از مناطق کوهستانی طالقان واقع شده که از نظر اقلیمی جزو مناطق خوش آب و هوا ست.این بنای برج مانند فاقد الحاقات جانبی و دارای گنبدی رک و فاقد گلدسته است و در جنب امامزاده گورستانی وجود دارد .این بقعه دارای امکانات رفاهی اولیه و آب و برق است .قدمت اولیه بنا در قرن نهم و دهم هجری است.
 
 
بقعه  امامزاده حسن (ع)

این امامزاده در مکان مرتفعی در روستای هرنج  قرار گرفته و دارای بقعه و بارگاهی است که سفیدی گنبد او  از دور نمایان می باشد. بنای اولیه این بقعه مربوط به قرن نهم و دهم هجری است.  بعضی از مراجع می گویند که ایشان امام زاده حسن ابن زکریا ابن محمد ابن امام زین العابدین (ع)  می باشند. ایشان امامزاده ایست معروف و از کرامت او بسیار سخن میگویند مردم از دور و نزدیک برای زیارت به آنجا میروند و برای کسب ثواب و بردن اجر اخروی و بر آمدن حاجاتشان در زندگی به او متوسل شده و عرض ادب میکنند و در درگاه خدا راز و نیاز می نمایند درود خدا بر او و آباء طاهرینش باد.

بقعه دو برادران (ع):

این بقعه متعلق به امامزادگان زید و ابراهیم (ع) است که در روستای کرکبود از توابع شهرستان طالقان ،در محوطه ای حدود 100 متر مربع واقع شده و دارای گنبد رک خشتی و ضریح چوبی است . این بنا که فاقد گلدسته و به صورت منفرد است ،جزو آثار تاریخی به ثبت رسیده است. قبرستانی عمومی در بخشی از محوطه قرار دارد.ساختمان امامزاد ه دارای امکانات اولیه و آب و برق است .

بقعه متبرکه امامزاده زکريا(ع):نسب ايشان به امام موسى کاظم (ع) مى رسد. امامزاده در منطقه اي کوهستانى در جنوب روستاى ميراش در 11 کيلومترى غرب شهرک (مرکز طالقان )و در محوطه اى حدود 4000 متر مربع واقع شده است .اين بقعه داراى ضريح چوبى است که ارزش تاريخى دارد .گنبد آن مطابق معمارى محلى رک (مخروطي)و فاقد گلدسته است . جنب بقعه مسجدى احداث گرديده که فضاى سبز مناسبى نيز به آن اضافه شده است .اين بقعه جزو آثار تاريخى به شمار مى آيد و مربوط به هفتم يا هشتم هجرى است

امام زاده سید علاءالدین (ع):

وی از نوادگان امام موسی کاظم (ع) است .بقعه امامزاده در مدفن سید علاء الدین (ع) برادر سید ضیاءالدین است که در نوادگان امام موسى کاظم (ع) است .بقعه امامزاده اورازان مدفن سيد علاء الدين (ع) برادر سيد ضياءالدين است که در روستاى خچيره مدفون است .ظاهرا پس از تعقيب اين دو برادر توسط خوارج ،آن دو از يکديگر جدا شده و سيد ضياء الدين به روستاى خچيره وسيد علاء الدين به اورازان رفته و در اين مکان مدفون شده اند .بنا فاقد الحاقات جانبى و گلدسته است و قبرستانى در بخشى از محوطه امامزاده قرار دارد .
 
بقعه متبرکه امامزاده سيد ضياء الدين (ع):

او از نوادگان امام موسى کاظم (ع) است .اين بقعه در منطقه کوهستاني روستاى خچيره طالقان در فاصله 500 مترى ضلع جنوبى رودخانه شاهرود و ميان دو کوه که منظره اى بسيار زيبا را تداعى مى کند قرار گرفته است.او در زمان حيات خود به عنوان فردى با ايمان و با تقوا شهرت داشته است .بناى اين امامزاده فاقد گلدسته و داراى گنبد است و کتابخانه اى کوچک ،وضو خانه و 3 زائر سرا دارد.همچنين کف سراسر امامزاده موزائيک و بالاى آن گچ کارى شده است .قدمت اوليه بنا به قرون هفتم وهشتم هجرى باز مى گردد.

بقعه امامزاده شیخ حسین (ع):

 معروف به جد بزرگوار و همچنین معروف به شیخ حسین الهی در روستای دیزان در جوار مسجد شیخ مرتضی دیزانی و مزار شهدای دفاع مقدس روستای دیزان طالقان قرار دارد.   از شجره این امامزاده یا معصوم زاده اطلاعی در دست نیست ولی گفته می شود که جد سادات روستای دیزان طالقان است.

 
بقعه متبرکه امامزاده مهراب (ع):

امامزاده مهراب يا مسعود (ع)از نوادگان امام موسى بن جعفر (ع) است .اين بقعه که در منطقه کوهستانى روستاى کشرود طالقان واقع گرديده فاقد گلدسته و گنبد است .مسجد چهارده معصوم ضميمه اين بقعه شده است.اين امامزاده داراى ايوان اصلى و شبستان است و قدمت اوليه آن به قرن دهم ويازدهم هجرى باز مى گردد.گورستان عمومى پيرامون آن قرارد دارد .بقعه داراي فضاى سبز مناسب است.
 
بقعه متبرکه امامزادگان موسى وسليم(ع):

اين امامزادگان يکى موسى از اعقاب امام محمد تقى (ع) و ديگري سليم از احفاد امام جعفر صادق (ع) است.اين بقعه در روستاى آسفاران و در منطقه کوهستانى طالقان در محوطه اى حدود 3000 متر با زير بناي 100 متر مربع واقع شده است .بناى اوليه بقعه متعلق به قرن هفتم يا هشتم هجرى و حرم آن داراى ضريحى چوبى است و گنبد آن اخيرا مورد مرمت قرار گرفته است .جنب بقعه مسجدى احداث گرديده و داخل حرم مرمت و سفيد کارى شده است .پيرامون بقعه را قبرستان عمومى با انبوه درختان تنومند و بلند در بر گرفته است .بنا فاقد الحاقات جانبى است ولى از امکانات اوليه و آب و برق برخوردار است .
 
بقعه متبرکه امامزاده مير سعيد (ع):

اين بقعه متعلق به قاضى مير سعيد بن سيد علاالدين الحسينى از نوادگان امام محمد باقر (ع) است.اين بقعه در يکى از زيباترين مناطق کوهستانى طالقان در ضلع غربى روستاى حسنجون و سيد آباد و در حدود 20 کيلو متري طالقان که بسيار سر سبز و خوش آب و هواست واقع شده است.اين امامزاده فاقد گلدسته،داراى گنبد و همچنين سنگ قبرى است که طبق نوشته روى آن ،ايشان در سال 926 هجرى قمرى مى زيسته است.بنا با مساحتي حدود 120 متر مربع فاقد الحاقات جانبى است و در بخشى از محوطه گورستان عمومى قرار گرفته است .ساختمان امامزاده داراى تسهيلات اوليه و آب و برق است .تاريخ اوليه بنا به قرن نهم و دهم هجرى باز مى گردد.
 
بقعه متبرکه امامزادگان محمد باقر وسيد اسماعيل (ع):

وي از نوادگان حضرت موسى کاظم (ع) است .جزينان در منطقه اي کوهستانى از توابع شهرستان طالقان واقع شده است .بقعه داراى زير بنايى حدود 100 متر ،گنبدى گلى و رک و فاقد گلدسته و ديگر الحاقات جانبى و ضريح آن چوبى است . اين امامزاده جزو آثار به ثبت رسيده است و قبرستانى عمومى در بخشى از محوطه آن قرار دارد .ساختمان امامزاده داراى امکانات اوليه و آب و برق است .

بقعه متبرکه امامزادگان حمزه، عبدا... ،هاشم (َع):

این بقاع متبرکه در منطقه ای کوهستانی در فاصله ۸۳۰۰ متری غرب روستای کجیران در ۸۰ کیلومتری شهرستان طالقان واقع شده اند .بقعه امامزادگان حمزه و عبد الله در پایین روستا و بقعه امامزاده هاشم در بالا روستا قرار دارد که کاملا خراب شده و از بین رفته اند زیارتگاه امامزادگان حمزه و عبد الله دارای ضریحی چوبی و گنبدی خشتی و رک هست.درختان کهنسال گرد و پیرامون بقعه را فرا گرفته اند . این بقعه فاقد الحاقات جانبی است و در بخشی از محوطه امامزاده قبرستان عمومی قرار دارد . ساختمان امامزاده دارای تسهیلات اولیه و آب و برق است.

 
بقعه متبرکه امامزاده يوسف (ع):

وي يکى از فرزندان امام موسى کاظم (ع) به شمار مى رود .بناي بقعه ايشان در منطقه اى کوهستانى درمنطقه بادامستان روستاى وشته طالقان که به این نام نيز معروف است ، در فاصله 144 کيلومترى شهر کرج واقع گرديده و پيرامون آن را درختان بادام فرا گرفته است .از نظر معمارى ،اين بنا منفرد و بدون الحاقات و فاقد ضريح و گلدسته است .قدمت بقعه به دوره صفويه باز مي گردد . گنبد آن مخروطى يا رک و با کاشيهاى متاخر آبى رنگ کاشیکاری شده است  .اخیرا این بقعه مورد مرمت و بازسازی قرارگرفته است . 

 < برخی از نقاط دیدنی طالقان>

غارها :

غار بزج: اين غار در روستاي بزج طالقان واقع شده و در گذشته، از آن به عنوان پناهگاه استفاده مي‌شده است. آثاري از كارهاي دستي و محل دروازه و ديده‌باني و همچنين نشيمن‌گاه در آن مشاهده مي‌شود. طول اين غار 25متر است.

غار كله‌سنگ: در كوهي به همين نام در نزديكي قريه سوهان و قريه آرتون واقع شده. دهانه غار بسيار تنگ است. پس از پيشروي در غار، دهانه چاهي به عمق 4 متر نمودار مي‌شود كه بايستي به كمك طناب از آن پايين رفت و در آنجا محوطه بزرگي ديده مي‌شود كه تعداد زيادي اسكلت انسان روي هم انباشته شده است. درون اين غار، منابع آب‌هاي زيرزميني ديده مي‌شود و از سنگ‌چيني‌هاي دستي درون غار استنباط مي‌شود كه سابقا عده زيادي درون اين غار مي‌زيسته‌اند.

غار مرغ‌بند: در شمال روستاي «ناريان» قرار دارد و كمتر بدان توجه شده است.

دخمه باستاني خلي‌زر: در مزرعه‌اي به همين نام در روستاي «وركش» واقع شده و داراي اتاق‌ها و محل نشيمن است.

دخمه باستاني بادامستان: در جوار امامزاده يوسف، روبه‌روي روستاي «وشته» قرار گرفته و حدود ده اتاق در دارد.

غارهاي واقع در مزرعه عسلك،  روستاهاي كركبود و  اورازان. غار سياه بند در  تكيه ناوه

غار  خودکاوند: در غرب روستا و در زیرصخره رسوبی که روستا روی آن واقع شده غار دست کنی وجود دارد که در حال حاضر حدود ۲۳ متر عمق آن میباشد و اهالی روستا از وسعت و ارتباط آن با جاهای مختلف حکایتها نقل می کنند . در حال حاضر غار یاد شده راهرو پرپیچی می باشد که بخش های مختلف آن حفاری و یا بر اثر ریزش مسدود شده است .

غار ها ی ذیگر طالقان:

غار دهدر،غار دنبلید ،غار گراب ،غار جزینان ،غار ویران گلیرد در سه طبقه ، غار هرنج ، غار دیزان ،غار قلعه ارژنگ میناوند ،غار لهران ،غار الهوچین کش ، غار پراچان ،غار لوشر کش،غار کارا اسکول دره کلوان گوران ،غار بادامستان روستای وشته،غار کلخسان  ،غار قلعه دختر گته ده ،غار ذالنگ سوهان

رودخانه‌ها: طالقان، تازيان، ديزان، علي‌زان و اورازان، خسبان و کشرود.

درياچه: سد طالقان

سد مخزني طالقان :

چشمه هاي آب معدني:

عسلك لميزان (به نام سه كوهه)؛ آب معدني شرب جويستان وچهل دختران تکیه ناوه

  آبشارها :       

آبشار آسكان askan :

در شرقي ترين نقطه ي طالقان و در ميان كوه هايي عظيم ؛آبشار زيباي آسكان پذيراي عاشقان طبيعت است.روستاي آسكان در چهل و سه كيلو متري شرق شهرستان طا لقان واقع است.سراسر اين آبشار در زمستان پر از قنديل هاي يخي بسيار زيبا مي شود كه جلوه خاصي از طبيعت به خود مي گيرد. مسير دسترسي به اين آبشار نا هموار بوده و همراه داشتن امكانات كوهنوردي الزامي است.

آبشار اوچانochan :

روستاي اوچان در جوار رود خانه طالقان و در چهل وپنج كيلو متري غرب شهر ستان طالقان واقع است.درياچه سد طالقان نيز بر زيبايي اين منطقه افزوده است. روستاي اوچان داراي چند آبشار زيبا وديدني است كه مهم ترين آن ها بيش از سي متر ارتفاع دارد

آبشار اورازان ourazan :

آبشار اورازان در شرق روستاي اورازان و در پانزده كيلومتري شرق شهرستان طالقان ودر دامنه ي شمالي رشته كوه طالقان واقع است. اين روستا در مسير گوران و گليرد قرار گرفته است ومنظري بكر و زيبا دارد.

آبشار تونو tuno :

در شرق روستاي جزينان دربند؛واقع درهفت كيلومتري شمال شهرستان طالقان و در نزديكي رود خانه ي خسبان واقع است. اين آبشار از مسير بزج قابل دسترسي مي باشد. ارتفاع اين آبشار دو پله ي وزيبا در حدود پنجاه متر است.آثار گسل بزرگي در صخره هاي اطراف آبشار به خوبي مشهود است.

آبشار فصلي در بند دره dar band dare :

اين آبشار در قسمت ورودي پايين روستاي تكيه ناوه واقع گشته است ودر طي مسافت دره ؛كه رودي در آن جاري است ؛در انتهاي دره بكر و زيبا آبشار نمايان است.ارتفاع آبشار حدود بيست و پنج متر مي باشد.در ميان دره ي صخره ي و عظيم مي توان صداي پر هيبت جريان رود خانه و آبشار آن را شنيد.و شاهد جانوران وحشي زيادي خواهيد بود.

آبشارفصلي جوستان joestan :

آبشارها( دو آبشار)در قسمت شرقي روستا واقع شده كه دسترسي به آبشار ها؛همراه داشتن امكانات كوهنوردي الزامي است.
 

آبشار سوهان sohan :( چوره )    

اين آبشار در شمال روستا و4 کیلو متری روستای کشرود در بيست و پنج كيلو متري غرب شهرستان طالقان واقع شده است ارتفاع ابشارحدودا بین 20 تا 25 متر می توان تخمین زد در فصل بهار وجود این ابشار طراوت خاصی به منطقه داده وبرای کوهنوردان ویا عزیزانی که  برای چیدن قارچ کوهی ویا سبزی کوهی از این مسیر عبور می نمایند مفرح ودلنشین است..غارمعروف سوهان نيز در شمال اين روستا پذيراي علاقه مندان خويش است.

آبشار شلبن shale bon :

آبشار شلبن(شله بن)در غرب روستاي بزج در ده كيلو متري شهرستان طالقان واقع شده است و مناظره طبيعي اطراف آن بسيار زيبا است.اين آبشار از سه طبقه تشكيل شده و مسير دسترسي به آن مي توان از كوچه باغ ها ي قديمي خسبان نيز ديدن كرد.

آبشار كركبود karkabud :

يكي از زيبا و مشهورترين آبشار هاي منطقه طالقان آبشار كر كبود مي باشد.اين آبشار اگرچه ارتفاع بلندي ندارد ولي قدرت و حجم آب عبوري از آن كه از دهانه باريك مي گذرد؛بسيار باشكوه جلوه مي كند. دشت هاي پر گل؛كوه هاي يك پارچه و رود خانه زيباي اين منطقه بيشتر به تابلو هاي نقاشي شبيه است تا واقعيت. بعد از عبور از شهرستان طالقان و طي حدود سيزده كيلومتر به سمت شرق به مسيري در سمت چپ جاده ميرسيد كه با شيب تند خود به روستاي كركبود منتهي مي شود.براي يافتن مسير ؛بهتر است از اهالي محل راهنمايي بگيرييد.در شمال روستا و در ميان دره ي صخره ي و عظيم مي توان صداي پر هيبت جريان رود خانه و آبشار آن را شنيد. اطراف آبشار در فصل بهار مكان مناسبي براي رويش گل ها و گياهان دارويي و كوهي از قبيل ريواس؛والك؛ترشك؛شنگ؛تره كوهي است.

از آبشار سفيدآب نيز ميتوان اشاره كرد كه در غرب قله شاه البرز واقع است که بيشتر مورد بازيد كوهنوردان قرار مي گيرد.

اگر اهل راهپيمايي هستيد حتما به دره ها و آبشار وكوه هاي اطراف طالقان سر بزنيد.طبيعتي بكر وزيبا با تلفيقي دل انگيز از كوه و رود و گياه كه روحيه شمارا دگرگون مي كند.؛ از ارتفاعات حصار چال هم ديدن نماييد.

ارتفاعات زيباي طالقان با صخره و كوه هاي ستبر خود هميشه پذيراي علاقمندان كوهنوردي وسراسر هيجان و نشاط آور است.

آثار طبيعي: زيست‌گاه حيات وحش عسلك، لمبران، جوستان، يخچال طبيعي در علم كوه در نزديكي روستاي براجان.

آثار تاريخي: گورستان زردشتيان در عسلك و لمبران، پل چوبي در اسفاران، حسينيه قديمي در جويستان.
ساير آثار: قلعه گيل‌كيا در گيليرد، بقعة خشت و گل، بقعه پير در روستاي هرنج، خانه قديمي در روستاي حسنجون، و خانه آيت‌الله طالقاني در طالقان.