سایت روستای روشنابدر طالقان

چگونگی برگزاری مراسم برای شخص فوت شده در طالقان

دردهات طالقان رسم است موقعی که شخص در خانه ای فوت میکند فردی به روی پشت بام خانه آنها میرود و مناجات می کند و اهالی ده را از فوت آن شخص باخبر میسازد. اهالی با شنیدن صدای مناجات و اطلاع از فوت آن شخص خود را موظف میدانند به کمک خانواده متوفی بشتابند. آنها تا میت دفن نشده کار کردن را حرام میدانند.

مردها می روند سر قبرستان و به کندن قبر مشغول میشوند و زنها به کارهای مختلف خانه متوفی می پردازند. عده ای هم به کار غسل و کفن و دفن میت اشتغال پیدا می کنند. از خانه متوفی مقداری نان و حلوا بر سر قبرستان می برند و بین کسانی که قبر می کنند تقسیم می کنند و آنها را پیش کامه می گویند. در موقع دفن و تلقین میت، تمام زن و مرد حاضر می شوند تا این که خاک روی قبر بریزند. پس از دفن میت اگر قبل از ظهر باشد ناهار، و اگر بعدازظهر باشد قبرکن ها شام را در خانه متوفی صرف می نمایند و آن شب را شب غریب می گویند. در شب اول دفن میت از اهالی، آنان که می توانند، خود را موظف می دانند که نماز لیله الدفن یا نماز وحشت را بخوانند. حتی از طرف بعضی از خانواده های متوفی به بعضی از اشخاصی که می توانند نماز بخوانند پول داده می شود که برای میت آنها نماز وحشت بخوانند چون می گویند نماز وحشت عذاب قبر میت را کم میکند.

در شامگاه اولین شبی که میت را دفن می کنند مقداری هیزم نیم سوخته را می برند روی قبر میت می گذارند می گویند اگر این کار را نکنیم، شب کفتار می آید جنازه میت را از قبر بیرون می آورد. بعضی ها هم یک کوزه سفالی را روی قبر میت می شکنند به نشانه این که دیگر آخرین مرده ده باشد بالاخره پس از دفن میت تا روز هفتم، روز و شب، مرد و زن ده چند بار برای خواندن قرآن و فاتحه و تسلای بازماندگان متوفی به خانه او می روند و چای و خرما صرف می نمایند. درخلال این مدت به خانواده متوفقی پول یا گندم و آرد و نان امداد می کنند.

فردای روزی که متوفی را دفن می کنند، از خانه ها اشکنه، نان، پنیر و ماست به خانه متوفی می برند و آن را یا تله کاسه (کاسه تلخ) می گویند. از طرف خانواده متوفی روز سوم به مردان و زنان و کودکان ناهار می دهند آن را ختم می گویند. روز سوم قبل از ناهار واردین به مجلس هر کدام یک حزب از قرآن را می خوانند و فاتحه می فرستند و دو نفر هم که آنها را قاری می گویند، اول سوره انافتحنا و بعد سوره الرحمن را با صدای بلند می خوانند. آنگاه بعضا واعظی می آورند که سخنرانی می کند و پس از آن، ناهار که آبگوشت یا چلوخورش است، صرف می شود. باز روز هفتم هم از طرف خانه متوفی به مرد و زن ده درصورتی که آنها را خبر کنند ناهار داده می شود و بدین نحو مراسم سوگ متوفی پایان می یابد.

به نقل از کتاب سیمای طالقان مرحوم حبیب اله برنگی